Trong thời đại mà chủ nghĩa tối giản về lối sống, sức khỏe và nỗi ám ảnh về sự sạch sẽ đã trở nên phổ biến, chính sự nhơ bẩn của đời sống bị giới hạn lại, và cùng với việc ngày càng ít bụi bặm, chúng ta cũng tìm thấy ngày càng ít dấu vết bên trong nó. Sự thiếu vắng dường như đã trở thành một đức tính, thay vì một khiếm khuyết.
Việc loại bỏ một thứ gì đó nhưng để phần còn sót lại của “cái gì đó” ấy lưu lại một dấu vết, đặt ra câu hỏi: liệu dấu tích này chỉ trỏ về những gì “đã từng là”, hay nó có thể “trở thành” một thứ gì mới mà không bị định đoạt như một tiếng vọng? Một dấu vết liệu có thể trở nên tự trị khỏi nguồn gốc của chính nó?
Nếu ta xoay ngược một cái khung, chỉ để lộ cấu trúc của nó mà không còn gì khác; nếu ta che đi mô-típ, liệu cái “không có mô-típ” ấy có trở thành một không gian hình ảnh hoàn toàn mới, ngay cả khi thiếu đi mặt đối diện của nó, tức khuôn mặt vốn được giả định là của nó?
Bất chấp sự vắng mặt của một chiếc hộp, một bức tranh kiểu con mèo Schrödinger có thể vừa sống vừa chết ở mặt sau của nó. Vậy thì liệu “tiềm năng của một mô-típ” có thể trở thành hình ảnh mới?
Nhưng nếu ngay cả cái khung cũng không còn, nếu chúng ta không thể chứng minh thứ gì đã để lại dấu vết ấy, liệu chúng ta có thể áp dụng cùng một giá trị vừa-chết-vừa-sống cho đường viền của một thứ từng hiện diện?
Một bức tranh từng khơi lên sự kinh ngạc và lòng ngưỡng mộ có thể có đúng những kích thước của một chiếc TV màn hình phẳng 83 inch. Và nếu “cái gì đó” đã tạo ra dấu tích ấy có thể được tách khỏi một giá trị tuyệt đối, khách quan, để tự tồn tại chỉ như một ký ức văn hóa, thì chính những quy chiếu chủ quan của chúng ta sẽ lấp đầy khoảng trống và biểu đạt một mô-típ của những vật thể ma quái còn ở dạng tiềm năng.
Vậy liệu có thể rằng đường viền chính là một dạng “vật tự thân” (thing-in-itself)?
Nếu vật thể từng quyết định giá trị của nó nay không còn là một vật thể nữa, mà chỉ còn là đường viền còn sót lại của nó, chẳng phải chúng ta có thể để “cái này” trở thành “vật thể” hay sao?
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét